Turystyka transgraniczna - Puszcza Białowieska - Zwolnij Naturalnie - Białoruska Część Euroregionu Puszcza Białowieska

Używamy plików cookies, aby pomóc w personalizacji treści, dostosowywać i analizować reklamy oraz zapewnić bezpieczne korzystanie ze strony. Kontynuując, wyrażasz zgodę na gromadzenie przez nas informacji. Szczegóły znajdziesz w zakładce: Polityka prywatności.

Białoruska Część Euroregionu Puszcza Białowieska

Dodaj do wycieczki

Po obu stronach granicy leży Puszcza Białowieska – prastary las o unikatowej w skali kraju i świata wartości, będąca matecznikiem żubra i wielu innych rzadkich gatunków zwierząt i roślin. Jest to jeden z nielicznych tego typu transgranicznych obszarów chronionych: po stronie polskiej – Białowieski Park Narodowy, a po stronie białoruskiej – Park Narodowy „Belovezskaya puscha”. Jest to obszar uznany przez UNESCO jako polsko-białoruski transgraniczny obiekt Światowego Dziedzictwa Ludzkości. Na terenie tych dwóch krajów, dwóch parków i jednej puszczy – został wytyczony Białowieski Szlak Transgraniczny. Wizyta u naszych wschodnich sąsiadów nikogo nie rozczaruje. Piękno zabytków architektonicznych, monumentalne świątynie, nietknięta działalnością przyroda oraz gościna u Dziadka Mroza to tylko niektóre z akacji czekających na szlaku. Aby przekroczyć granicę polsko – białoruską należy posiadać paszport, ubezpieczenie i wizę upoważniającą do wjazdu na teren Republiki Białoruś. Przy organizacji wycieczki warto skorzystać z usług profesjonalnych biur podroży specjalizujących się w organizacji wycieczek na Białoruś. Poczuj fascynujący klimat pogranicza.

Państwowy Park Narodowy "Puszcza Białowieska"

PAŃSTWOWY PARK NARODOWY "Bieławieżskaja Pushha" położony jest na zachodzie Republiki Białoruś, w granicach województw: grodzieńskiego i brzeskiego, zajmuje 87,36 tys. ha. Centrum administracyjne parku znajduje się we wsi Kamieniuki (rejon kamieniecki), 60 km od Brześcia.

Około 20 km od Puszczy Białowieskiej położone jest miasto Kamieniec, założone w XIII w. przez księcia Włodzimierza Wołyńskiego, nad którym góruje wieża obronna (Biała Wieża) i od niej, być może wywodzi się nazwa Puszcza Białowieska.

Naturalnych jezior na obszarze puszczy nie ma. Wśród dziesięciu sztucznych zbiorników największe powstały w rozlewisku rzeki Perewołoka (jezioro Ladskie – 345 ha, Chmielewskie – 75 ha), gdzie żyje duża ilość dzikiego ptactwa wodnego.

Na florę puszczy składa się 900 gatunków roślin naczyniowych. Puszcza Białowieska wyróżnia się obecnością fragmentów lasów dziewiczych. Głównie (ponad połowa) to wieloletnie drzewostany (100–200 lat), które kształtowały się i rozwijały we względnie naturalnych warunkach. Są fragmenty puszczy w wieku 250–350 lat, zachowały się pojedyncze drzewa w wieku 300–600 lat.

Fauna puszczy liczy ponad 10 tys. gatunków. Zamieszkuje puszczę 59 gatunków ssaków, w tym największy przedstawiciel współczesnej europejskiej fauny – żubr. W Puszczy Białowieskiej i jej okolicach naliczono 227 gatunków ptaków, 11 gatunków płazów i 7 gatunków gadów. W zbiornikach wodnych występują 24 gatunki ryb. Puszcza Białowieska to także bogata fauna bezkręgowców (ok. 8500 gatunków).

Podczas sowieckiej okupacji Puszczy Białowieskiej (1939-1941) w grudniu 1939 r. powołano zapowiednik "Biełowieżskaja Puszcza", a więc przynajmniej teoretycznie obszar chroniony. Lecz ochrona ta polegała m. in. na rabunkowych wyrębach drewna, głównie na potrzeby wojska. Łącznie w okresie od września 1939 r. do czerwca 1941 r. wycięto w Puszczy 1,5 miliona metrów sześciennych drewna. Swoją działalność rezerwat wznowił w październiku 1944 r., ale już tylko we wschodniej rosyjskiej części. W 1957 r. rezerwat przekształca się w gospodarstwo ochronno-łowieckie. Od 1991 r. Puszcza Białowieska staje się parkiem narodowym. W 1992 roku zostaje wpisana na listę Światowego Dziedzictwa Ludzkości. W 1993 r. park otrzymał międzynarodowy status Rezerwatu Biosfery. W celu zachowania biologicznej różnorodności Puszczy Białowieskiej cały jej obszar został podzielony na cztery strefy z różnym systemem ochrony: strefa ochronna – strefa nietkniętej przyrody; strefa regulowanego wykorzystania; strefa rekreacyjna, strefa gospodarcza.

Wokół parku utworzona została, tzw. strefa ochronna. Państwowy Park Narodowy "Puszcza Białowieska" to ogromne przyrodniczo-naukowe laboratorium, przyciągające naukowców z wielu krajów. Na obszarze parku narodowego zwiedzający mogą obejrzeć ślady człowieka pierwotnego epoki mezolitu, kurhany, kompleks "Wiskuli", dwór hrabiego Tyszkiewicza, a także starodawną Białą Wieżę i pomniki architektury. W Parku istnieje muzeum przyrodnicze, w którym są pokazane eksponaty większości zamieszkałych w puszczy zwierząt i rosnących na terytorium puszczy roślin, a także otwarte woliery ze zwierzętami. Turystom są proponowane piesze, konne i samochodowe szlaki turystyczne. W okolicach znajduje się pracownia artystyczna i pracownia preparowania zwierząt, w których wyrabiane są oryginalne pamiątki specjalnie dla gości odwiedzających Puszczę Białowieską.

Szlaki rowerowe w białoruskiej części Euroregionu Puszcza Białowieska

SZLAK CZERWONY

PRZEBIEG TRASY: granica państwowa między Polską a Białorusią - Państwowy Park Narodowy "Puszcza Białowieska" - Kamieniuki - Dmitrowicze - Kamieniec - Wysokie - Wołczyn – HremiaczePuszcza Białowieska jest jednym z najbardziej wartościowych obiektów przyrodniczych w Europie, prawem chronionych na Białorusi jako Państwowy Park Narodowy "Puszcza Białowieska". W 1992 r. postanowieniem UNESCO Państwowy Park Narodowy "Puszcza Białowieska" został wpisany na listę Światowego Dziedzictwa Ludzkości. Był to pierwszy obiekt na terytorium byłego ZSRR, który otrzymał tak ważne wyróżnienie. W 1993 r. UNESCO przyznało białoruskiej części Puszczy Białowieskiej status Rezerwatu Biosfery, włączając go w jednolity system obserwacji globalnych zmian w przyrodzie. Pod koniec 1997 r. Rada Europy uhonorowała Państwowy Park Narodowy "Puszcza Białowieska" - Dyplomem Europy.
Puszcza Białowieska swoją ogromną wartość zawdzięcza unikalnej florze i faunie. Do dziś las ten zachował na znacznej powierzchni charakter naturalny. Są tutaj rzadkie reliktowe zbiorowiska roślin. Jest to najstarszy las na kontynencie europejskim. Odnotowano w nim ponad 1000 drzew – olbrzymów. Rosną tu 600-letnie dęby, 350-letnie jesiony i sosny, 250-letnie jodły, ponad 1000 gatunków roślin naczyniowych. Jest to jedyne miejsce na Białorusi, gdzie zachowały się populacje tak rzadkich i prawem chronionych gatunków, jak jodła i dąb bezszypułkowy.
Bogata i różnorodna roślinność Puszczy Białowieskiej stwarza dogodne warunki życia licznym gatunkom zwierząt, z których wiele jest pod ochroną prawną i znajduje się w "Czerwonej Księdze" Białorusi. Obecnie w białoruskiej części Puszczy Białowieskiej występują 54 gatunki ssaków, 252 gatunki ptaków, 7 gatunków gadów i 11 gatunki płazów. Oczywiście najbardziej znany i znamienity wśród świata zwierząt Puszczy jest jej władca - żubr. Przyciąga on gości z całego świata. Obecnie na terenie Państwowego Parku Narodowego "Puszcza Białowieska" żyje ponad 300 przedstawicieli tego gatunku.
Jadąc od granicy państwowej w kierunku Kamieniuk możemy podziwiać bogactwo przyrodnicze Puszczy Białowieskiej. Trasa szlaku prowadzi przy jeziorze Ladskoje, a także przez tereny zniszczone podczas huraganu w 2002 r. Przy siedzibie Parku w Kamieniukach możemy zwiedzić Muzeum Przyrodnicze, a w wolierach zobaczyć duże ssaki zamieszkujące Puszczę Białowieską. W Państwowym Parku Narodowym "Puszcza Białowieska" można zatrzymać się na dłużej i poznać, wędrując z przewodnikiem, inne jego atrakcje m.in.: bajkową siedzibę białoruskiego Dziadka Mroza, zobaczyć żeremia bobrowe, 600-letniego cara dęba, 350-letnią sosnę-olbrzyma, narośl na brzozie w kształcie "głowy żubra", jedyne w Europie wiecznie zielone pnącze – bluszcz pospolity. Można również zwiedzić kompleks "Wiskule", gdzie w 1991 r. zostało podpisane porozumienie o rozpadzie ZSRR i utworzeniu Wspólnoty Niepodległych Państw.

Kamieniec – miasteczko ok. 9 tys. mieszkańców, siedziba władz Rejonu Kamienieckiego. Najcenniejszym zabytkiem jest Wieża Kamieniecka, zwana Białą Wieżą – zabytek architektury obronnej z końca XIII w. o wysokości ok. 30 m. Usytuowana jest ona na wysokim pagórku na brzegu rzeki Leśna. Mieści się tu obecnie siedziba filii Obwodowego Muzeum Krajoznawczego w Brześciu.
Inne zabytki: cerkiew p.w. św. Szymona (XX w.), kościół p.w. Świętych Apostołów Piotra i Pawła (XX w.), pomnik założyciela miasta – księcia wołyńskiego Włodzimierza Wasilkowicza, pomnik ku czci żołnierzy i partyzantów radzieckich, którzy zginęli z rąk hitlerowskich najeźdźców podczas wyzwalania Rejonu Kamienieckiego.
Wojska (Wojskaja) – znajduje się tu jedna z najstarszych cerkwi w rejonie – cerkiew p.w. Narodzenia Bogurodzicy (1751-1775).
Rasna Nowa (Nowaja Riasna) – znajduje się tu współcześnie wybudowana, bogato zdobiona cerkiew św. Michała (1996-1997), a także Muzeum Chleba.
Wysokie (Wysokoje) – w zabytkowym parku znajdują się ruiny zamku Sapiehów z XVII w., a także wzniesiony w stylu klasycystycznym Zespół Pałacowy w dawnym majątku Sapiehów i Potockich (I poł. XIX w.). Cennym zabytkiem historycznym jest kościół p.w. Świętej Trójcy (wzniesiony w 1603 r., odbudowany po pożarze w 1735 r., następnie przebudowany w 1872.r.); kaplica p.w. św. Barbary (1772 r.), dawny klasztor Braci Bonifratrów (1785 r.), cerkiew p.w. Podniesienia Krzyża Pańskiego (1869 r.).
Wołczyn – ta niewielka wieś była niegdyś ośrodkiem ogromnych dóbr, należących kolejno do wybitnych rodów magnackich: Gosiewskich, Poniatowskich, Czartoryskich. Znajduje się tu późnobarokowy kościół p.w. Świętej Trójcy (1733 r.) – jedyna pamiątka dawnej świetności Wołczyna, miejsce chrztu i spoczynku ostatniego króla Polski  Stanisława Augusta Poniatowskiego (w latach 90. XX w. ekshumowane szczątki zostały pochowane w Katedrze św. Jana w Warszawie); cerkiew p.w. św. Mikołaja (2. poł. XIX w.), pomniki ku czci żołnierzy i partyzantów z okresu II wojny światowej.
Hremiacze (Gremiacza) – dobrze zachowany zespół architektoniczno-parkowy rodu Puzynów – jedna z najładniejszych siedzib szlacheckich w okolicy Brześcia. W skład zespołu wchodzi późnoklasycystyczny dwór na wzgórzu, nad rzeką Pulwą; przed nim rosną dwa potężne modrzewie, otacza pięciohektarowy park.
Dalej można pojechać w kierunku Jackowicz, przez Motykały Duże (Bolszyje Motykały), Wistycze do drogi Brześć - Kamieniec, którą prowadzi szlak "Na spotkanie z Puszczą Białowieską".

SZLAK ZIELONY

PRZEBIEG TRASY:  granica państwowa między Polską a Białorusią - Państwowy Park Narodowy "Puszcza Białowieska" - Cichowola - Żarkowszczyzna - Dobrowola - Romanowce - Stoki - Swisłocz - Manczicy (Wierdamicze) - Wielikoje Sieło (Świętnica) - Porozowo - Nowy Dwór. Szlak prowadzi przez północną część Państwowego Parku Narodowego "Puszcza Białowieska", poprzez liczne tereny podmokłe i przecina rzeki: Narewkę, Hwoźną i Narew. Wyjeżdżając z Parku mijamy pełne uroku puszczańskie wsie: Cichowola, Browsk.

Żarkowszczyzna – znajduje się tu, wkomponowany w otaczającą przyrodę, dworek hrabiego Wincentego Tyszkiewicza.
W Dobrowoli można zobaczyć drewnianą cerkiew p.w. Zaśnięcia Przenajświętszej Bogurodzicy (XIX w.).
Romanowce – piękne jezioro położone pośród masywu leśnego (1000 m od szlaku).
Stoki – rejonowa baza turystyczna, miejsce na odpoczynek.
Swisłocz – historyczne miasteczko znane już od połowy XIII w., gdy obok księstw: grodzieńskiego, nowogrodzkiego, wołkowyskiego istniało oddzielne księstwo swisłockie. Szczególne miejsce w historii Swisłoczy ma 1. poł. XIX w., gdy władał nim hrabia Wincenty Tyszkiewicz. Przebudował on miasto, utworzył w centrum miasteczka plac targowy, na którym odbywały się słynne jarmarki. Zjeżdżali tutaj kupcy z 6 krajów i ponad 60 miast Rosji i Europy. W Swisłoczy działał teatr Tyszkiewiczów oraz ogród zoologiczny, w którym eksponowano zwierzęta żyjące w Puszczy Białowieskiej. Sławę Swisłoczy przyniosło gimnazjum, założone w 1806 r. przez hrabiego Wincentego Tyszkiewicza. Jego absolwenci to tak ważne osoby w historii, nauce i literaturze Polski, jak: Konstanty Kalinowski, Romuald Traugutt – przywódcy powstania styczniowego (1863-1864); Józef Kowalewski – twórca wiedzy o Mongolii, autor słownika mongolsko-rosyjsko-francuskiego oraz wielu prac językoznawczych, historycznych i literaturoznawczych; Napoleon Orda – rysownik, muzyk; Józef Kraszewski – pisarz, publicysta, historyk. Budynek gimnazjum zachował się do dziś i wraz z innymi budynkami jest siedzibą szpitala.
Przy wjeździe do miasta z daleka widoczny jest potężny pomnik "Bohater" ku czci mieszkańców ziemi swisłockiej, poległych w walce z hitlerowskim najeźdźcą w czasie II wojny światowej. Trasa szlaku prowadzi przez park miejski, założony w XIX w., zabytek sztuki ogrodowej. W Swisłoczy możemy obejrzeć aleję pomników: mogiłę zbiorową żołnierzy-wyzwolicieli; popiersia: Konstantego Kalinowskiego, Romualda Traugutta, Józefa Stalina. Warto zwiedzić Muzeum Historyczno-Krajoznawcze.
Wierdamicze – Park Wierdamicki został założony przez hrabiego Juliana Tołoczkę w 2. poł. XIX w. Jest to park krajobrazowy (pow. 12 ha) mający status pomnika przyrody.
Świętnica – miejsce odpoczynku nad jeziorem, znajduje się tu cerkiew pw. św. Paraskiewy (1815).
Porozowo – wjeżdżając do miasteczka możemy obejrzeć kompleks pałacowo-parkowy w dawnym majątku Bogudzięki z XIX w. do 1939 r. własność rodziny Buttowt-Andrzeykowiczów. Obiekt ten znajduje się w "Rejestrze historyczno-kulturowego dziedzictwa Republiki Białoruś". Poza tym w Porozowie znajdują się: kościół p.w. św. Michała Archanioła z XIX w., łączący styl tradycyjny z klasycyzmem, cerkiew św. Trójcy z 1872 r.

SZLAKI ROWEROWE W PAŃSTWOWYM PARKU NARODOWYM "PUSZCZA BIAŁOWIESKA"

Dla odwiedzających Państwowy Park Narodowy "Puszcza Białowieska" przygotowano trasy rowerowe (do zwiedzania z przewodnikiem), o długości: 10 km, 25 km, 27 km, 45 km. Państwowy Park Narodowy "Puszcza Białowieska" oferuje turystom usługi hotelowo-gastronomiczne, a także wypożyczalnie rowerów, bryczki, saunę, bilard, itp.

SZLAK ROWEROWY DLA TURYSTÓW INDYWIDUALNYCH O DŁUGOŚCI 25 KM
Przygotowany jest dla turystów, którzy zwiedzanie Parku rozpoczynają w Kamieniukach. Trasa szlaku pokrywa się częściowo Białowieskim Szlakiem Trans-granicznym. Wędrówka tym szlakiem obejmuje zwiedzanie następujących obiektów Parku:

  • Muzeum Przyrodnicze w Kamieniukach,
  • woliery ze zwierzętami,
  • Dąb-Car,
  • siedziba białoruskiego Dziadka Mroza,
  • pomnik ofiar wojny,
  • Carski Trakt,
  • jezioro Ladskoje.

Wycieczka po bajkowej siedzibie białoruskiego Dziadka Mroza, położonej na powierzchni 15 ha, zajmuje ok. godzinę. Spotkanie z Dziadkiem Mrozem w Puszczy białowieskiej możliwe jest przez cały rok. Zimą Dziadek Mróz spotyka gości razem ze swoją wnuczką Śnieżynką. Odwiedzenie siedziby pozostawia niezapomniane wrażenia zarówno dzieciom, jak i dorosłym. Można tam zobaczyć rzeźbione kompozycje ilustrujące różne bajki, postacie symbolizujące poszczególne miesiące, krasnoludki, różne zwierzęta. Można tu również wypowiadać życzenia, w spełnieniu których pomoże Dziadek Mróz.
Nikt nie zostaje obojętnym wobec 40-metrowej, noworocznej choinki, rzeźb, bogato zdobionego domku Dziadka Mroza, Śnieżynki, Skarbnicy, gdzie przechowywane są rysunki, listy, prace dzieci wysyłane do Dziadka Mroza, a także niektóre przedmioty gospodarstwa wiejskiego.
Na adres Dziadka Mroza w Białowieskiej Puszczy przychodzą listy z różnych stron świata. List można wysłać na adres: 225063 Obwód Brzeski, Rejon Kamieniecki, Kamieniuki, do Dziadka Mroza.
Informacja: Zwiedzanie Siedziby białoruskiego Dziadka Mroza, Muzeum Przyrody, oglądanie dzikich zwierząt umieszczonych w wolierach jest odpłatne.

SZLAK ROWEROWY DLA GRUP ZORGANIZOWANYCH O  DŁUGOŚCI 25 KM
Szlak przygotowany dla turystów przyjeżdżających do Parku Narodowego przez międzynarodowe przejście graniczne Białowieża - Piererow, by poznać Park Narodowy w ciągu jednodniowej wycieczki rowerowej.
Grupy turystów od 6 do 15 osób.
Trasa szlaku prowadzi: przejście graniczne Białowieża - Piererow - jezioro Ladskoje - Dąb Car - Siedziba białoruskiego Dziadka Mroza - pomnik ofiar wojny - Carski Trakt - przejście graniczne Białowieża - Piererow

SZLAK ROWEROWY DLA TURYSTÓW INDYWIDUALNYCH O DŁUGOŚCI 10 KM
Szlak przygotowany dla turystów przyjeżdżających do Parku Narodowego, którzy chcą wynająć rowery i wykupić wycieczkę rowerową w kasie Muzeum Przyrodniczego.
Długość wycieczki do 2 godzin.
Szlak pozwala podziwiać Puszczę Białowieską, obejrzeć m.in. narośl na drzewie w kształcie głowy żubra, 400-letni dąb ze szczeliną w pniu.

Białowieski Szlak Transgraniczny (Polska - Białoruś)

Szlak na terytorium Polski (żółty, 58 km)PRZEBIEG TRASY:  Narew - Tyniewicze Duże - Kamień - Kuraszewo - Nowy Kornin - Nowe Berezowo (Nowoberezowo) - Hajnówka - Budy - Teremiski - Stara Białowieża - Białowieża - Grudki - granica państwowa miedzy Polską a Białorusią.

Białowieski Szlak Transgraniczny spina Puszczę Białowieską po obu stronach granicy. To wyjątkowa trasa – łączy w sobie piękno przyrody, zabytki historyczne i wielokulturowy charakter regionu, o którym przypomina bliskie sąsiedztwo prawosławnych i katolickich świątyń oraz unikatowa architektura drewnianych domostw. Po stronie polskiej szlak prowadzi przez stare, urokliwe miejscowości osadzone na tle Puszczy Białowieskiej. Trasa szlaku wiedzie przez powiat hajnowski (Rzeczpospolita Polska) i rejon prużański (Republika Białorusi); „polski” odcinek kończy się na przejściu granicznym Białoweża –Piererow. Białowieski Szlak Transgraniczny to ponad 200 km przygody (58 km w części polskiej, 146 km na Białorusi) umożliwiającej poznanie przyrody, unikatowej kultury oraz mieszkańców. Sielskie pejzaże –krajobraz pól, łąk i lasów spowijające maleńkie wsie skrywające architektoniczne i sakralne skarby, zachwycają każdego przejezdnego… Szlak, oprócz trasy podstawowej, ma dwie trasy alternatywne (obie oznaczone kolorem niebieskim), jedno odgałęzienie (zielony szlak) i dwa odcinki łącznikowe (oba oznaczone kolorem  czarnym).


Narew to wieś o układzie przestrzennym z XVI w., z zachowanym rynkiem w centrum (obecnie jest placem-skwerem). Narew była miastem od 1514 r. (prawa miejskie nadał Zygmunt Stary) do 1934 r. Narew była znaną osadą portową żeglugi rzecznej przy ważnym szlaku handlowym z Wilna i Grodna do Bielska Podlaskiego i Brześcia, a dalej do Lublina i Krakowa.
Do głównych zabytków Narwi należą: drewniany kościół rzymskokatolicki p.w. św. Stanisława bp. i Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny z 1775 r.  stanowi dziś jeden z najcenniejszych zabytków drewnianego budownictwa sakralnego regionu; prawosławna cerkiew drewniana p.w. Podwyższenia Krzyża Świętego z XIX w. oraz murowana rzymskokatolicka kaplica cmentarna p.w. św. Wincentego wybudowana w latach 1840-1848 r. W 1. połowie XX w. Narew licznie zamieszkiwali Żydzi. Dziś jedyną pamiątką po nich jest znajdujący się w pobliżu kirkut. Ciekawym miejscem jest Muzeum Wsi znajdujące się przy ulicy Dąbrowskiego 8. Właściciel muzeum Marian Święcki gromadzi w nim różne stare narzędzia i przedmioty wpisane niegdyś w życie wsi. W zbiorach znajdują się zarówno stare narzędzia wykorzystywane w przeszłości w gospodarstwach rolnych, jak również stare przedmioty codziennego użytku takie jak kołowrotek, maszyna do szycia, żelazka, warsztat tkacki i wiele innych.
W Narwi rozpoczyna trasę niebieski szlak rowerowy (Narew - Lewkowo Stare - Narewka - Budy), będący trasą alternatywną Białowieskiego Szlaku Transgranicznego, a także zielony szlak rowerowy "Do Krainy Otwartych Okiennic". Wytyczona jest tu także trasa piesza koloru żółtego, zwana "Szlakiem Prawosławnych Świątyń". Przez Narew przebiega rowerowy szlak czerwony - Podlaski Szlak Bociani.

 

Kuraszewo to wieś założona w XVI w. Znajduje się tu prawosławna drewniana cerkiew parafialna p.w. św. Antoniego Pieczerskiego, wzniesiona w 1868 r. jako cerkiew cmentarna. W pobliżu wsi (w miejscu nazywanym przez tutejszą ludność "Zamczysko"), nad rzeką Łoknicą zobaczyć możemy ślady cmentarzyska archeologicznego z X-XII w. n.e. oraz kurhany z IV-V w. n.e.
Przed wsią, na skrzyżowaniu rozpoczyna się niebieski szlak Kuraszewo - Lady - Klejniki - Doratynka.

 

Nowoberezowo zawana jest wsią cerkiewek. Znajdują się tu dwie prawosławne świątynie – drewniana z XVIII w. p.w. św. Jana Teologa, ogrodzona murem z kamienia (wewnątrz znajdują się interesujące malowidła ścienne); tuż obok – murowana z 1873 r. p.w. Wniebowstąpienia Pańskiego. We wsi stoją również dwie kapliczki prawosławne: murowana, p.w. św. Aleksandra Newskiego (1868 r.) oraz drewniana, p.w. św. Jerzego (1888 r.). Na końcu wsi znajduje się żeliwny krzyż. Został on ustawiony na pamiątkę przejazdu przez nią zmierzającego do Białowieży cara Mikołaja II. Obok obecnie użytkowanego cmentarza znajduje się stary zabytkowy cmentarz z licznymi krzyżami nagrobkowymi. Atrakcją Nowego Berezowa jest też skansen "Zagroda  Stefana", gdzie w dwóch starych podlaskich chatach zostały zebrane dawne przedmioty codziennego użytku. Właściciel prowadzi kwaterę agroturystyczną, a w gospodarstwie hoduje strusie. W Nowym Berezowie rozpoczyna się trasa łącznikowa oznaczona kolorem czarnym Nowe Berezowo - Czyże - Lady. Przez wieś przebiega czerwony szlak rowerowy Hajnówka - Dubicze Cerkiewne - Czeremcha - Piaski.

 

W mieście Hajnówka przy trasie szlaku można obejrzeć Sobór Św. Trójcy – jedną z najnowocześniejszych cerkwi prawosławnych w Polsce. Świątynia zaprojektowana została przez prof. Aleksandra Grygorowicza. Posiada 2 kondygnacje, 7 ołtarzy, sale katechetyczne. Całość zwieńczona jest 2 wieżami z charakterystycznymi kopułami, które przypominają płonącą świecę. Wnętrze Soboru pokrywają bogate polichromie. Cerkiew ta może pomieścić jednorazowo 5 tys. osób. Co roku w maju odbywają się tu koncerty muzyki w ramach Międzynarodowego Festiwalu Hajnowskie Dni Muzyki Cerkiewnej. Przy trasie, na skwerku w centrum miasta znajduje się pomnik żubra. Jest to odlana z brązu, naturalnej wielkości sylwetka "króla puszczy". Przy głównej ulicy miasta (3-go Maja) znajdują się:
•    Muzeum i Ośrodek Kultury Białoruskiej – gdzie obejrzeć można wystawy dotyczące kultury mniejszości białoruskiej, a także wystawy prac miejscowych artystów.
•    Centrum Turystyki Regionu Puszczy Białowieskiej – informacja turystyczna (także w infokiosku), sprzedaż map, wydawnictw, pamiątek.
•    Kościół p.w. Podwyższenia Krzyża Świętego i św. Stanisława bp., w nim wysokiej klasy, 28 głosowe organy z pracowni firmy Schlag und Schohne, wykonane na przełomie XIX i XX w. Jest to jedyny tego typu instrument w północno-wschodniej Polsce. Co roku, w okresie letnim odbywają się w Hajnowskie Spotkania z Muzyką Kameralną i Organową.
•    Muzeum Kowalstwa i Ślusarstwa, gdzie można obejrzeć wystawę narzędzi i wyrobów kowalskich, a także (po wcześniejszym telefonicznym uzgodnieniu) pokazy sztuki kowalskiej.

•    W Hajnówce znajduje się Park Miniatur Zabytków Podlasia, Park Wodny, a także swój początek biorą szlaki nordic walking w Nordic Walking Park "Kraina Puszczy i Żubra".

•    W Hajnówce, przy skwerku przy ul. A. Zina rozpoczynają się następujące szlaki: niebieski szlak rowerowy Hajnówka - Topiło - Hajnówka, czerwony szlak rowerowy Hajnówka - Dubicze Cerkiewne - Czeremcha - Piaski, zielony szlak pieszy Hajnówka - Białowieża, niebieski szlak pieszy Hajnówka - Orzeszkowo - Hajnówka oraz czerwony szlak pieszy Hajnówka - Narewka. Odcinek trasy szlaku rowerowego z Hajnówki do Nowego Berezowa (Nowoberezowo) pokrywa się z żółtym szlakiem pieszym "Szlak Prawosławnych Świątyń".

•    Kolejka wąskotorowa – na początku lat 90. ubiegłego wieku Nadleśnictwo Hajnówka uruchomiło zabytkową kolejkę wąskotorową do przejazdów turystycznych i edukacyjnych. Szczególnie atrakcyjna jest podróż do śródleśnej osady Topiło, gdzie znajduje się sztuczny akwen. Służył on niegdyś do składowania drewna. Zbiornik podzielony jest groblą, przez którą biegnie tor kolejki wąskotorowej. Wokół zbiornika wiedzie ścieżka edukacyjna "Puszczańskie Drzewa". W Topile znajduje się mini-skansen kolejki leśnej, a przy akwenie wiaty i miejsce ogniskowe oraz zajazd "Ostatni Grosz". Niedaleko stoi również piękna kapliczka ekumeniczna i obelisk poświęcony leśnikom i ich rodzinom zamordowanym przez okupantów sowieckich i hitlerowskich – w łagrach i obozach w latach 1939-1945.

•    Przy drogach, we wsi lub przed miejscowością stoją krzyże wotywne i kapliczki. Były one często ustawiane przez tutejszych mieszkańców. Te małe formy architektoniczne są zwykle drewniane i ustawiane przy drodze, na skrzyżowaniach dróg, w miejscach objawień lub innych ważnych dla społeczności lokalnej wydarzeń. Mają chronić mieszkańców przed różnymi chorobami.

•    Krynoczka – w pobliżu szlaku, w okolicy Hajnówki znajduje się drewniana cerkiewka p.w. św. św. Braci Machabeuszy z 1848r. oraz kapliczka z uznawanym za cudowne źródełkiem, znanym pod nazwą "Krynoczka". Miejsce to położone jest w uroczysku "Miednoje" (kwartał 330) nad rzeczką Miedną. Dla wyznawców prawosławia jest to miejsce święte z uwagi na cudowne uzdrowienia. Jest ono celem dorocznych pielgrzymek na Święto Św. Trójcy. Jak przed wiekami, tak i teraz, pielgrzymi odwiedzający Krynoczkę, chusteczką zwilżoną w jej wodzie przecierają chore miejsce, po czym pozostawiają ją na ogrodzeniu z tyłu za studzienką, w ten sposób symbolicznie pozbywając się choroby. Nabożeństwa w świątyni odprawiane są kilka razy w roku w czasie świąt obchodzonych według kalendarza juliańskiego.

•    Rezerwat przyrody "Dębowy Grąd" – założony w celu ochrony naturalnego fragmentu Puszczy Białowieskiej z bogactwem gatunkowym drzew (z przewagą dębu i jesionu), krzewów i roślin naczyniowych. W rezerwacie rośnie ponad 30 drzew będących pomnikami przyrody. Odcinek ok. 0,5 km jest trasą wspólną Białowieskiego Szlaku Transgranicznego z czerwonym szlakiem pieszym Hajnówka - Narewka.

•    Rezerwat przyrody "Lasy Naturalne Puszczy Białowieskiej" – największy z rezerwatów w Puszczy Białowieskiej, złożony z kilku obszarów, chroni ekosystemy leśne Puszczy Białowieskiej i zachodzące w nich procesy przyrodnicze. Występują tu ponad 100-letnie drzewostany.

 

Budy to dawna śródleśna osada budników. Znajdują się tu Zajazd Myśliwski ,,U Kolarza", pensjonat, karczma i skansen "Sioło Budy". Skansen został zbudowany w konwencji wiejskiej zagrody. Są tu drewniane podlaskie domy, w tym oryginalna chata chłopska z 1836 r., okolona wierzbowym płotem, a także spichlerz, stodoła, studnia z żurawiem i bróg na siano.

 

Teremiski to dawna osada budników. Pierwsze wzmianki o niej pochodzą z XVIII w. Mieści się tu Uniwersytet Powszechny im. J.J. Lipskiego założony przez Jacka Kuronia, finansowany przez Fundację "Pomoc Społeczna SOS" i Fundację Edukacyjną Jacka Kuronia. Od kilku lat mieszka w Teremiskach znany dziennikarz Adam Wajrak.Kilka osad, czyli tzw. bud, założonych było w puszczy przez Mazurów. Sprowadzeni zostali za czasów Stanisława Augusta Poniatowskiego z Mazowsza. Budnicy byli ludźmi wolnymi. Żyli w lesie i z lasu. Zajmowali się wyrębem lasu i przerobem drewna na popiół, potaż, smołę i węgiel drzewny, niezbędnych w ówczesnej gospodarce. Potaż, czyli węglan potasu, otrzymywany był z popiołu drzewnego, wykorzystywany do produkcji szkła i mydła. Do dziś przetrwały cztery osady budników – Budy, Teremiski, Pogorzelce i Masiewo. Są one ważnym świadectwem historycznym po osadnictwie puszczańskim.

 

Stara Białowieża to uroczysko uznawane za zalążek dzisiejszej Białowieży. Znajduje się tu ścieżka edukacyjna "Szlak Dębów Królewskich i Wielkich Książąt Litewskich". Wędrujemy wśród wiekowych dębów, nazwanych przez pomysłodawców ścieżki Ewę i Ja cka Wysmułków, imionami władców Polski i Litwy związanych z Puszczą. Przy każdym dębie znajduje się tabliczka, a na niej informacje o samym drzewie oraz o jego "patronie". Nieopodal "Szlaku Dębów Królewskich i Wielkich Książąt Litewskich" znajdują się miejsca ogniskowe i wiaty. W pobliżu Starej Białowieży przebiega Podlaski Szlak Bociani. Prowadzi on do Narewki, Narwi i dalej – do Narwiańskiego i Biebrzańskiego Parku Narodowych. Rezerwat Pokazowy Żubrów – obiekt Białowieskiego Parku Narodowego. Prezentowane są tu zwierzęta zamieszkujące Puszczę. Zwiedzaj ący mogą oglądać żubry, koniki polskie typu tarpana, krzyżówki żubra z bydłem domowym tzw. żubronie, jelenie, sarny, łosie, dziki oraz wilki. Przed wejściem znajdują się stragany z pamiątkami i parking.


Rezerwat krajobrazowy Władysława Szafera – rezerwat położony jest po obu stronach szosy Hajnówka - Białowieża i obejmuje pas lasu szerokości od 700 do 1000 m. Prezentuje turystom najważniejsze zbiorowiska Puszczy Białowieskiej, przede wszystkim grądów i borów mieszanych. Podziwiać tu można drzewa osiągające znaczne rozmiary dąb szypułkowy, świerk pospolity, sosnę zwyczajną, grab zwyczajny. Rezerwat został założony w 1921 roku. Nosi imię znanego polskiego działacza ochrony przyrody i botanika – Władysława Szafera (1896-1970).

 

Białowieża – wieś turystyczna będąca sercem Puszczy Białowieskiej. Szlak biegnie tu ulicą Krzyże i następnie w prawo ulicą Grudkowską. Jadąc prosto ul. Olgi Gabiec dojedziemy do centrum wsi. W Białowieży można udać się na wędrówkę po obszarze ochrony ścisłej Białowieskiego Parku Narodowego (najcenniejsza przyrodniczo część Parku i całej Puszczy Białowieskiej; zwiedzanie możliwe wyłącznie z licencjonowanym przewodnikiem). Warte zobaczenia są główne zabytki Białowieży: Park Pałacowy wraz z pozostałościami zabudowy carskiego pałacu myśliwskiego, cerkiew prawosławna p.w. św. Mikołaja Cudotwórcy (wybudowana w latach z 1894-95) z unikalnym ikonostasem porcelanowym – jedyny tego typu zabytek w Polsce, kościół rzymskokatolicki p.w. św. Teresy od Dzieciątka Jezus z 1935 r., Park Dyrekcyjny, zespół budynków dworca kolejowego Białowieża Towarowa (obecnie znajduje się restauracja "Carska"). Warto też odbyć spacer ulicami Waszkiewicza i Tropinka – zachowało się przy nich sporo starych drewnianych zabudowań. Koniecznie trzeba zwiedzić Muzeum Przyrodniczo-Leśne Białowieskiego Parku Na-rodowego, obecnie najnowocześniejsze muzeum przyrodnicze w Polsce. Przy szlaku znajduje się głaz wyznaczający geometryczny środek Puszczy Białowieskiej. W Białowieży warto też odwiedzić Skansen Architektury Drewnianej Ludności Ruskiej Podlasia, gdzie zobaczyć można architekturę ludową z przedpola Puszczy: drewniane wiatraki, stare chaty i kapliczkę oraz barcie i ule kłodowe. Skansen znajduje się przy drodze prowadzącej w kierunku wsi Pogorzelce.
Na ul. Krzyże Białowieski Szlak Transgraniczny łączy się z zielonym szlakiem rowerowym Białowieża - Dubicze Cerkiewne oraz z trasami pieszymi: zielonym szlakiem Hajnówka - Białowieża oraz żółtym Białowieża - Topiło.

 

Grudki to osada pracowników leśnych, założona przy tartaku w czasie I wojny światowej. Znajduje się tu pole kempingowe.
W okolicach przebiegu szlaku warto zobaczyć:


•    Ośrodek Edukacji Leśnej "Jagiellońskie" – prowadzi go Nadleśnictwo Białowieża. Organizowane są tu wystawy przyrodnicze, wystawy plastyczne i fotograficzne o tematyce przyrodniczej. Eksponowane są stare narzędzia używane w pracach leśnych oraz pamiątki związane z zawodem leśnika. Ośrodek prowadzi zajęcia dydaktyczne.
•    Ścieżka edukacyjna "Puszczańskie Drzewa" – prowadzi przez lasy grądowe z okazałymi dębami, lipami, jesionami i sosnami, z Białowieży, przez rezerwat krajobrazowy Władysława Szafera do Rezerwatu Pokazowego Żubrów Białowieskiego Parku Narodowego. Ścieżka ma 4 km długości.
•    Zwierzyniec – osada myśliwska założona pod koniec XIX w. w miejscu, gdzie wcześniej (ok. XVIII w.) znajdował się zwierzyniec, czyli ogród do polowań. W XIX w. wybudowano tutaj carski zwierzyniec. Znajdujący się tu pomnik żubra nie jest wierną kopią historycznego zwierzynieckiego pomnika żeliwnego, ufundowanego przez cara Aleksandra II na pamiątkę swego polowania w 1860 r. Oryginał, o którym pisał Igor Newerly w książce "Zostało z uczty bogów", znajduje się obecnie w Spale, gdzie został wywieziony w latach 20 XX wieku. Replika pomnika żubra stanęła w 2004 r., w którym obchodzone było 75-lecie restytucji (czyli odnowienia gatunku) żubra w Puszczy Białowieskiej. Wykonany jest z utwardzonego tworzywa. Zwierzyniec znajduje się w połowie drogi między Hajnówką a Białowieżą. Na parkingu w Zwierzyńcu mają swój początek szlaki do nordic walking (Nordic Walking Park – Kraina Puszczy i Żubra).

Szlak na terytorium Republiki Białoruś (żółty, 146,5 km)

PRZEBIEG TRASY: granica państwowa między Polską a Białorusią - Państwowy Park Narodowy "Puszcza Białowieska" - Biały Lasek - Szereszewo - Prużany - Różany - Łyskowo - Nowy Dwór. Trasa prowadzi przez fragment dawnej tzw. "drogi królewskiej", zwanej też później traktem carskim (Bielsk Podlaski - Białowieża - Szereszewo - Prużany - Różany), w otwarciu którego w 1903 r. brał udział Mikołaj II i jego małżonka Aleksandra Fiodorowna. Przy drodze można podziwiać oryginalne mostki z balustradami z czasów carskich. W 2005 roku zrekonstruowano i umieszczono na nich carskie herby: dwugłowego orła - symbol dynastii Romanowów. We wsi Biały Lasek znajduje się jedna z bram do Państwowego Parku Narodowego "Puszcza Białowieska".

Szereszewo – osada ta położona jest na obrzeżach Puszczy Białowieskiej, nad rzeką Leśna Lewa. Pierwsze historyczne wzmianki o Szereszewie pochodzą z 1380 r. W 1536 r. prywatne dobra szereszewskie zostały sprzedane królowej Bonie. Szereszewo uzyskało status miasta. Nastąpił znaczny rozwój rzemiosła i handlu. Jego mieszkańcy utrzymywali kontakty handlowe z Gdańskiem, Elblągiem i innymi polskimi miastami oraz niemieckim Frankfurtem. W czasie wojen od połowy XVII w. do początku XVIII w. miasto było wielokrotnie niszczone. Najcenniejszymi zabytkami architektury w Szereszewie są: drewniana dzwonnica z 1799 r., późnoklasycystyczny kościół p.w. Świętej Trójcy z 1848 r., murowana cerkiew p.w. św. Mikołaja z 1872 r., zabytkowy cmentarz i drewniana cerkiew cmentarna p.w. św. Piotra i Pawła z 1824 r.

Prużany – około 20 tys. mieszkańców. Miasto u zbiegu dwóch rzek: Mucha i Wiec, centrum administracyjne i przemysłowe Rejonu Prużańskiego. W mieście warto obejrzeć zabytki architektoniczne:
•    "Białe Ławki“ (prużańskie sukiennice) – wybudowane w 1896 r., obiekt zabytkowy o znaczeniu narodowym, nosi cechy baroku i klasycyzmu; ciekawy przykład monumentalnej architektury mieszczańskiej. Obecnie centrum handlowe.
•    Sobór p.w. Aleksandra Newskiego – zabytek późnego klasycyzmu, wybudowany z cegły w 1866 r., może pomieścić 700 osób, ma kształt statku; ważną częścią soboru jest wieża - dzwonnica, która miała 9 dzwonów. W soborze znajduje się cudowna ikona Matki Boskiej.
•    Kompleks parkowo-pałacowy z Muzeum Prużańskim – "Prużański Pałacyk" – wybudowany w 1. poł. XIX w., w skład kompleksu wchodzi murowany budynek, do którego prowadzi od strony miasta szeroka aleja; dwie oficyny i park krajobrazowy. Zabytek parkowo-pałacowej architektury neorenesansu. W Muzeum Prużańskim można obejrzeć wnętrza dworu z XIX w.: salon, oranżerię, gabinet myśliwski.
•    Kościół p.w. Wniebowstąpienia Matki Boskiej – budowę świątyni zaczęto w 1857 r., zabytek architektury neoklasycyzmu.
W Prużanach urodził się premier Izraela – Izaak Shamir. Przebywając dłużej w Prużanach możemy udać się na wędrówkę: szlakiem "Moja Ziemia Prużańska“. Jest to dobra sposobność do poznania historii Rejonu Prużańskiego. Przebieg szlaku: Prużany - Poddubno - Gorodeczno - Szakuny - Szeni - Prużany.
We wsi Gorodeczno znajduje się kaplica budowana w latach 1912-1914, jako dowód pamięci o żołnierzach armii rosyjskiej poległych w bitwie z wojskami napoleońskimi w 1812 r. w okolicach wsi Gorodeczno i Poddubno. W miejscu bitwy  znajduje się kamień, na którym namalowano plan bitwy w 1812 r.
Miejscowość Szakuny związana jest narodowym artystą Białorusi – Grzegorzem Szyrmą, natomiast muzeum jego twórczości znajduje się w Prużańskiej Szkole Muzycznej.

Szeni – to rodzinna miejscowość białoruskiego poety Mikołaja Zasima.
W miejscowościach: Gorodeczno, Szakuny, Prużany znajduje się wiele pomników upamiętniających żołnierzy i partyzantów poległych w czasie II wojny światowej.
Białowieski Szlak Transgraniczny na trasie: Prużany - Bajki - Różany - Szejpicze - Zelzin - Ososzczniki - Łyskowo pokrywa się z wcześniej wytyczonym szlakiem "Perły Architektoniczne Ziemi Prużańskiej".

Różany – pierwsze historyczne zapisy o osadzie sięgają roku 1552; w latach 1598-1831 osada stanowiła własność Sapiehów i przeżywała swój największy rozkwit. Główną perłą architektoniczną osady był Pałac Sapiehów. Do dzisiejszych czasów zachowały się fragmenty ruin. Nadal imponują wielkością. Inne obiekty ufundowane przez Sapiehów to: kościół św. Trójcy (1617 r.), barokowy klasztor Bazylianów wybudowany w latach 1784-1788 i cerkiew p.w. św. Piotra i Pawła wybudowana w latach 1762-1778 jako unicka, zamieniona w XIX w. na prawosławną. W Różanach znajduje się zabytkowa synagoga z 2. poł. XIX w.
Obok osady rozciąga się naturalne jezioro Papiernia. Jest ono bardzo malownicze, a woda w nim niezwykle czysta. Jest to miejsce wypoczynku mieszkańców Prużan. Przez cały rok działa tu dziecięce uzdrowisko.

Szejpicze – rodzinna miejscowość tenora operowego Michała Zabiejdy-Sumickiego.

Zelzin – znajduje się tu cerkiew p. w. Podwyższenia Krzyża Pańskiego z 1878 r.

Ososzczniki – przy drodze Ososzczniki - Mogilowce możemy zobaczyć 6 kurhanów z XI w.

Łyskowo – znajduje się tu cerkiew p.w. Narodzenia Przenajświętszej Bogurodzicy; barokowy klasztor misjonarzy z XVIII-XIX w. i kościół p.w. Św. Trójcy; oraz nagrobek polskiego poety i dramaturga - Franciszka Karpińskiego z 1825 r. Z Łyskowa udajemy się dalej do Nowego Dworu, gdzie Białowieski Szlak Transgraniczny łączy się ze szlakiem zielonym, który prowadzi na północ do Porozowa, a na południu w okolicy Szereszewa łączy się ze szlakiem żółtym.

Kod QR do strony
Dodaj do wycieczki
  • greenvelopl
  • pieknywschodpl
  • podlaksie travel
  • pot go pl
  • questycompl
  • www.wrotapodlasia.plplturystyka
  • msit
  • Aplikacja Mobilna Google Play
  • Aplikacja Mobilna Obiezylas Nadlesnictwo Bialowieza
  • Polska Marka Turystyczna
  • B2B 336x280
  • Aplikacja Mobilna Bialowieski Park Narodowy
  • Weekend w sercu Podlasia
  • Aplikacja Mobilna z AppStore
  • baner wertep 200x90